İçeriğe geç

Gabriel Akyüz

Kırklar Kilisesi başpapazı, Mardin ve Süryaniler üzerine yazar

Mor Behnam (Kırklar) Kilisesi, Mardin
Fotoğraf Gabriel Akyüz değil, geride bıraktığı yapıyı gösteriyor: Mor Behnam (Kırklar) Kilisesi.Mardin360 arşiviGörsel kırpıldı ve renk tonu değiştirildi.Yapının sayfası

Gabriel Akyüz, 1959'da Midyat'ın Beth Kustan köyünde doğan Süryani Ortodoks başpapazıdır. 1985'te Mardin'deki Kırklar Kilisesi'ne papaz olarak atandı ve kırk yılı aşkın süredir aynı kilisede görev yapıyor. Mardin'i ve Süryanileri anlatan on yediyi bulan kitap yazdı; Süryanice, Arapça ve Osmanlıcadan Türkçeye kitaplar çevirdi.

Doğum
1959, Beth Kustan, Midyat
İlçe
Artuklu

Mardin'le bağı

Gabriel Akyüz'ün Mardin'le bağı iki yönlüdür: şehirde çalışıyor ve şehri yazıyor.

Birincisi görevdir. 1985'te Mardin merkezdeki Kırklar Kilisesi'ne papaz atandı ve o tarihten bu yana aynı kilisede başpapaz olarak hizmet ediyor. Kırk yılı aşan bu süre, tek bir yapıda geçen olağandışı uzunlukta bir görevdir.

İkincisi yazıdır ve konusu doğrudan şehirdir. Akyüz'ün kitapları doğduğu yerin tarihini, Mardin'i ve Mardin köylerini, Süryanilerin tarihini, kültürünü, sanatını ve ibadet yerlerini anlatır. Yani ürettiği metinlerin konusu Mardin'in kendisidir; şehir hakkında Türkçe yazılı kaynağın bir bölümü onun elinden çıkmıştır.

Üçüncüsü çeviridir. Süryanice, Arapça ve Osmanlıca yazılmış kitapları Türkçeye çevirdi; bu çeviriler, daha önce yalnız o dilleri bilenlerin ulaşabildiği metinleri Türkçe okuyabilen herkese açtı.

Şehir bu emeği kayda geçirdi: Kırklar Kilisesi'nin avlusunda, Akyüz'ün kitaplarının kapaklarının metal üzerine işlendiği bir anıt yapıldı.

Hayatı ve işi

Gabriel Akyüz 1959'da Midyat'ın Beth Kustan köyünde doğdu.

1985'te Mardin merkezdeki Kırklar Kilisesi'ne papaz olarak atandı. Görev aynı kilisede sürdü ve Akyüz başpapazlığa yükseldi.

Yazarlığa 1990'ların ortasında başladı. Haber kaynakları kitap sayısını yıllara göre farklı verir: on beş kitap ve on beş çeviri olarak kaydedilen sayı, sonraki yıllarda on yedi kitap ve on sekiz çeviri olarak geçmiştir. Artışın sebebi, kitapların yazılmaya devam etmesidir.

Kitapların konuları arasında doğduğu köyün tarihi, Mardin ve Mardin köyleri, Süryanilerin tarihi, kültürü, sanatı, inanç yönleri ve Süryani ibadet yerleri bulunuyor.

Çevirdiği kitaplar Süryanice, Arapça ve Osmanlıca yazılmış kaynaklardır.

Bugün Mardin'de

Gabriel Akyüz'ün görev yaptığı Kırklar Kilisesi, Mardin'in Artuklu ilçesinde şehrin merkezindedir ve ziyarete açıktır. Kilisenin avlusunda, Akyüz'ün kitaplarının kapaklarının metal üzerine işlendiği anıt bulunuyor. Aynı kilise, 1947'de Deyrulzafaran'dan taşınan matbaanın parçalarının sergilendiği yerdir. Avludaki anıtı küratör Özcan Geçer hazırladı: Akyüz'ün Süryani tarihi ve kültürü üzerine yazdığı on yedi kitabın kapakları metal parçalara lazerle işlendi.

Kaynaklar

  1. https://www.sabah.com.tr/yasam/mardini-tanitmak-icin-30-kitap-yazdi-6807133
  2. https://www.cumhuriyet.com.tr/turkiye/tarihi-kirklar-kilisesi-nin-avlusunda-anlamli-eser-41-yil-hizmet-veren-din-adami-icin-vefa-aniti-yapildi-2530429

Son güncelleme: 2026-09-11