Gezi RehberiSon güncelleme: 21 Ekim 2026

Süryani şarabı nedir? Midyat'ın bağcılık ve şarap geleneği

Süryani şarabı, Mardin'in Midyat ilçesi ve çevresindeki Süryani ailelerin kendi bağlarının üzümünden evde yaptığı geleneksel şarap. Haberlere göre eskiden ağırlıkla manastır ve kiliseler için yapılıyordu; bugün evlerde yapılıyor ve kilisede pazar ayininde yeri var. Beyazında mazrone ve kerküş, kırmızısında boğazkere ve öküzgözü üzümü kullanılıyor. Aynı bağlar Midyat'ın tescilli sofralık üzümü Zeynebi'yi ve pekmeze dönüşen mazroneyi de veriyor. Bu sayfa geleneği anlatır; marka, satış yeri ya da fiyat vermez.

öne çıkan nokta: 7
soru ve cevap: 11
ilgili sayfa: 4

Öne Çıkan Noktalar

Süryani şarabı nedir?
Görüntüle
Midyat ve çevresindeki Süryani ailelerin kendi bağlarının üzümünden yaptığı şarap. Bianet'in 2008 tarihli haberine göre şarap eskiden ağırlıkla manastır ve kiliselerde, onların ihtiyacı kadar yapılıyordu; bugün çoğunlukla evlerde yapılıyor. Göçle azalan üretimi Midyat'a dönen aileler yeniden başlattı. Kurdistan24'ün 2018 tarihli haberine göre eskiden her aile ihtiyacı kadarını evinde yapardı; emek istediği için ev üretimi azaldı.
Nasıl yapılır?
Kurdistan24'ün haberine göre üzüm yılda bir kez, sonbaharda toplanıyor; eskiden ayakla eziliyordu. Şarap fıçıda ya da küpte bekletiliyor; habere göre dört beş ayda hazır oluyor, bazı üreticiler en az bir yıl bekletiyor. Ek koruyucu madde konmuyor, bu yüzden şişede uzun dayanmıyor.
Hangi üzümlerden yapılır?
Aynı habere göre beyaz şarapta mazrone (mazrona) ve kerküş, kırmızı şarapta boğazkere ve öküzgözü kullanılıyor; üzümler Yukarı Mezopotamya'dan toplanıyor, beyaz üzümler Midyat'ın ve Mardin'in Süryani köylerinde yetişiyor. Bianet de beyaz şarabın mazroneden yapıldığını yazıyor. Midyat'ın tescilli Zeynebi üzümü ise sofralık bir üzüm; taze yeniyor.
Kilisede ve manastırda yeri
Görüntüle
Şarap Süryani geleneğinde manastırın ve kilisenin parçası: haberlere göre eskiden ağırlıkla manastır ve kiliseler için yapılıyordu, pazar ayininde din adamları kutsanmış ekmek ve şarabı (komünyon) sunuyor. Midyat'taki Mor Gabriel başta olmak üzere ilçenin manastırları ve kiliseleri Mardin360'ın kilise listesinde.
Midyat Zeynebi üzümü
Türk Patent'in 1023 numaralı menşe adı tescili (8 Şubat 2022, tescil ettiren Midyat Belediyesi) Zeynebi'yi Midyat'ta yetişen yerel bir sofralık üzüm diye tanımlıyor. Adı, Midyat'ın yerel Arapça ağzında "ince, uzun, narin" demek; taneleri ince uzun ve silindirik, kabuğu yeşil-sarı. Yörede ilk hasat edilen üzüm: temmuzun son haftasından ağustosun son haftasına toplanıyor. Bağlar sulanmıyor, yalnız yağmur suyuyla yetişiyor. Raf ömrü kısa olduğu için taze yeniyor.
Mazrone: pekmezin ve pestilin üzümü
Görüntüle
Mazrone Midyat ve çevresinde yetişen, ekim ve kasımda olgunlaşan geç bir üzüm. Salkımlar sabah erken toplanıyor; şıra çıkarılıp büyük kazanlarda saatlerce kaynatılıyor ve pekmez oluyor. Aynı üzüm pestilde (bestik) ve cevizli sucukta da kullanılıyor; üreticiler mazroneyi Midyat'ın köklü bağcılık geleneğinin parçası diye anlatıyor.
Bu sayfa neyi vermiyor?
Alkollü içkinin tanıtımı yasayla kısıtlı. Bu sayfa geleneği anlatır; şarap için marka, üretici, satış yeri, fiyat ya da satıcıya bağ vermez.

Sık Sorulan Sorular

Süryani şarabı nedir?

Mardin'in Midyat ilçesi ve çevresindeki Süryani ailelerin kendi bağlarının üzümünden evde yaptığı geleneksel şarap. Eskiden ağırlıkla manastır ve kiliseler için yapılıyordu; kilisede pazar ayininde de yeri var.

Süryani şarabının özelliği ne, farkı ne?

Kaynaklara göre üç şey: yörenin üzümünden yapılması (beyazında mazrone ve kerküş, kırmızısında boğazkere ve öküzgözü), manastır ve ev geleneğinden gelmesi ve ek koruyucu madde konmadan fıçıda ya da küpte bekletilmesi.

Süryani şarabının içinde alkol var mı?

Evet. Süryani şarabı da bir şarap, yani alkollü bir içki. Oranı yapılışa göre değişiyor; Mardin360 ölçülmüş bir oran veren kaynak bulamadığı için oran yazmıyor.

Süryani şarabı nasıl yapılır?

Üzüm sonbaharda toplanıyor ve eziliyor (eskiden ayakla); şarap fıçıda ya da küpte dört beş ay, kimi zaman en az bir yıl bekletiliyor. Ek koruyucu madde konmuyor (Kurdistan24, 2018).

Süryani şarabı hangi üzümden yapılır?

Beyazı mazrone (mazrona) ve kerküş, kırmızısı boğazkere ve öküzgözü üzümünden. Beyaz üzümler Midyat'ın ve Mardin'in Süryani köylerinde yetişiyor.

Mardin'de Süryani şarabı nerede yapılıyor?

Ağırlıkla Midyat'ta ve çevresindeki Süryani köylerinde; şarabın beyaz üzümleri de bu köylerde yetişiyor. Eskiden manastırlarda yapılırdı, bugün çoğunlukla evlerde yapılıyor.

Süryani şarabı kilisede (komünyonda) kullanılır mı?

Evet. Pazar ayininde din adamları kutsanmış ekmek ve şarabı sunuyor; şarap eskiden ağırlıkla manastır ve kiliseler için yapılıyordu.

Süryani şarabı kaç yıllık bir gelenek?

Kesin bir tarih veren resmî ya da akademik bir kaynak bulamadık. 2018 tarihli bir haberde bir Süryani temsilci geleneğin 1.600–1.700 yıllık olduğunu söylüyor; ortak nokta kuşaktan kuşağa aktarılan bir ev ve manastır geleneği olması.

Midyat Zeynebi üzümü nedir?

Midyat'ın 2022'den beri menşe adıyla tescilli sofralık üzümü (Türk Patent, No. 1023). İnce uzun, yeşil-sarı taneli; yörede ilk hasat edilen üzüm, temmuz sonundan ağustos sonuna toplanıyor ve taze yeniyor.

Mazrone üzümü ne zaman toplanır, neye dönüşür?

Ekim ve kasımda. Şırası kaynatılıp pekmez yapılıyor; pestilde ve cevizli sucukta da kullanılıyor.

Bu sayfada neden şarap satıcısı ya da fiyatı yok?

Alkollü içkinin tanıtımı yasayla kısıtlı; bu sayfa yalnız geleneği ve bağcılığı anlatır, marka, satış yeri ya da fiyat vermez.

İlgili Sayfalar

Bestik (Mardin pestili)Üzüm şırasından yapılan pestil.Cevizli sucukÜzüm şırası bulamacına batırılmış ceviz dizisi.MidyatMidyat'ta gezilecek yerler ve ulaşım.Mardin kiliseleri ve manastırlarıMidyat'taki manastırlar dahil, ilçe ilçe.

Kaynaklar

Türk Patent: Midyat Zeynebi Üzümü tescil belgesi (No. 1023) (8 Şubat 2022)
Mardin Haber: Mardin'in geleneksel lezzeti mazrone üzümü pekmeze dönüşüyor (19 Ekim 2026)
Bianet: Midyat Süryani şarabıyla dünyaya açılıyor (31 Mart 2008)
Kurdistan24: Mardin'de sihirli fıçılar (7 Ağustos 2018)

Öne Çıkan Noktalar