Patrik IV. İgnatius Petrus

IV. İgnatius Petrus'un Mardin'le bağı, şehre bir makine getirmiş olmasıdır; o makinenin parçaları bugün hâlâ şehirde duruyor.

Patriğin oturduğu yer Mardin'in dört kilometre dışındaki Deyrulzafaran Manastırı'ydı. Manastır 1293'ten 1932'ye dek, altı yüz kırk yıl boyunca Süryani Ortodoks patriklerinin merkezi oldu; IV. İgnatius Petrus bu uzun dönemin on dokuzuncu yüzyıl sonundaki patriklerindendir.

Şehre bıraktığı iz matbaadır. 1874'te İngiltere'ye gittiğinde bir matbaa satın aldı ve 1876'da manastıra getirdi. Makine bölgenin ilk matbaası olarak kaydedilir; 1969'a dek çalıştı ve Süryanice başta olmak üzere Arapça, Osmanlıca ve Türkçe kitaplar bastı. Öz Hikmet adlı aylık dergi de 1953'e dek burada yayımlandı.

Bir matbaa, bir şehirde yazılı üretimin altyapısıdır. Mardin'in Süryani cemaatinin kendi dilinde kitap basabilmesi bu makineyle başladı.

Kaynaklar matbaanın çalışmaya başladığı yıl konusunda ayrışıyor: kimi kayıt 1876, kimi 1881 diyor. Satın alma ve getirme tarihlerinde ayrışma yoktur.

IV. İgnatius Petrus, Süryani Ortodoks Kilisesi'nin patriği olarak Deyrulzafaran Manastırı'nda görev yaptı ve 1895'te öldü.

Patriklik makamının o dönemdeki yeri Mardin'dir. Merkez 1293'te Deyrulzafaran'a taşındı ve 1932'ye dek burada kaldı; ardından Suriye'nin Humus şehrine geçti.

Adının bağlı olduğu iş 1874'te başlar. Patrik o yıl İngiltere'ye gitti ve orada bir matbaa satın aldı. Makine 1876'da manastıra ulaştı.

Matbaanın ömrü patriğin ömründen uzun oldu: 1969'a dek çalıştı. 1947'de Mardin metropoliti Yuhanna Dolabani matbaayı manastırdan Mardin merkezindeki Kırklar Kilisesi'ne taşıdı.

Manastırın kendisi beşinci yüzyılda kuruldu ve bugünkü biçimini on sekizinci yüzyılda aldı; dokuzuncu ve onuncu yüzyıllarda keşiş sayısı sekseni buldu.

Deyrulzafaran Manastırı Mardin'in dört kilometre dışındadır ve ziyarete açıktır. 1876'da getirilen matbaanın parçaları bugün iki yerde sergileniyor: bir bölümü manastırda, bir bölümü Mardin merkezindeki Kırklar Kilisesi'nde. Parçaların ikiye ayrılmasının sebebi, matbaanın 1947'de manastırdan kiliseye taşınmış olmasıdır.