Yusuf Karş

Yusuf Karş 23 Aralık 1908'de Mardin'de, Osmanlı Ermenisi bir ailenin çocuğu olarak doğdu. Aile şehrin ticaret hayatının içindeydi: babası Amsih Karş dokumacı ve ithalatçıydı; Basra Körfezi yolundaki pazarlardan gelen baharat, çivit, ipek ve kumaş ticareti yapıyordu. Annesi Bahia Nakaş bir hakkâkın kızıydı ve Amerikan Misyon Okulu'nda okumuştu. Cemil ve Malak adında iki kardeşi vardı.

Bu tablo, yüzyıl başında Mardin'in ne olduğunu tek bir aile üzerinden gösteriyor: körfez ticaretine bağlı bir kasaba, dokuma ve hakkâklık gibi el işlerinin sürdüğü, misyon okullarının bulunduğu bir yer.

Karş çocukluğunu Ermeni soykırımı yıllarında geçirdi; kendi ailesinin de içinde olduğu şiddet, yerinden edilme ve açlık yaşandı. O günleri sonradan "kan ve güzelliğin tuhaf bir karışımı" diye anlattı. Aile 1922'de bir Kürt kervanıyla bir ay süren bir yolculuk sonunda Halep'teki mülteci kampına ulaştı ve şehirden ayrıldı.

1924'te, on beş yaşındayken, ailesi onu yerinden edilmiş Ermenileri Kanada'daki akrabalarıyla buluşturan bir yardım programıyla yolladı. Beyrut'tan gemiyle çıkıp 31 Aralık 1924'te Halifax'a vardı ve Quebec'in Sherbrooke kasabasına, portre fotoğrafçısı olan dayısı George Nakaş'ın yanına yerleşti.

Geldiğinde ne Fransızca ne İngilizce biliyordu, parası ve okul geçmişi de yoktu; bir yıl lise okudu ve öğrenimi orada bitti. Fotoğrafı dayısından öğrendi. Nakaş ona bir Box Brownie fotoğraf makinesi verdi ve stüdyoda büyük format makineleri, cam negatifleri ve karanlık oda baskısını öğretti.

1928'de dayısı onu Boston'a, tanınmış portre fotoğrafçısı John H. Garo'nun yanına çırak olarak yolladı. Karş orada yalnız tekniği değil, önemli kişileri fotoğraflamak için gereken sosyal beceriyi de öğrendi. Çalışma izni 1931'de bitince Kanada'ya döndü.

Ottawa'ya yerleşti ve ilk işleri yerel tiyatro topluluklarından geldi. İlk stüdyosunu 1932'de Sparks Sokağı'nda açtı ve 1972'ye kadar orada kaldı; mesleki adı "Ottawalı Karş" oldu.

1941'de çektiği Winston Churchill portresi kariyerinin dönüm noktasıydı ve ona uluslararası tanınırlık kazandırdı. Life dergisinin kapağında yirmiden fazla fotoğrafı yayımlandı. 1993'te mesleği bıraktı.

Karş'ın portreleri bugün dünyanın büyük koleksiyonlarında bulunuyor. Mardin'in dünyaya en çok görünen adlarından biri, bu şehirde doğmuş bir fotoğrafçı.